Hanes

Cafodd yr Elusen wreiddiol ei sefydlu yn 1991 gan Margaret Smith o Fae Colwyn. Enw'r Apêl bryd hynny oedd Apêl Ron Smith er cof am ei diweddar ŵr, Ron. Y bwriad oedd codi arian er mwyn gallu helpu i sefydlu Canolfan Trin Canser yng ngogledd Cymru. Bryd hynny byddai'n rhaid i gleifion ar draws gogledd Cymru deithio i Clatterbridge ar y Cilgwri i dderbyn triniaeth.

Ym mis Mehefin 2000 bu i'r Apêl lwyddo i wireddu nod cychwynnol Margaret wrth i Ganolfan Trin Canser Gogledd Cymru agor yn Ysbyty Glan Clwyd. Mae’r Ganolfan yn darparu radiotherapi i gleifion ledled gogledd Cymru. Gweithiodd Margaret yn ddiflino dros yr achos ac yn 1998 bu iddi dderbyn gwobr MBE am ei hymdrechion.

Erbyn 2003 roedd yr Apêl wedi mynd y tu hwnt i'w tharged o £2 miliwn a bu iddi gyfrannu £900,000 tuag at brynu peiriant radiotherapi Cyflymydd Llinellol newydd. Bu farw Margaret yn 2006 ac mae colled fawr ar ei hôl. Wedi hynny cafodd yr Apêl ei hailenwi yn Apêl Cancr Ron a Margaret Smith a bu i'r gwaith codi arian barhau er cof am Margaret a Ron. Yn 2006 bu i'r Apêl roi £500,000 tuag at brynu peiriant sganio CT newydd a £50,000 tuag at Beiriant ac Offer Llyncu.

Ers 1991, trwy holl ymdrechion a gwaith caled tîm ymroddgar iawn o wirfoddolwyr, mae'r Apêl wedi codi ychydig dros £3 miliwn i gyd. Mae'r holl arian hwn wedi ei ddefnyddio er mwyn prynu offer penodol ac er mwyn ariannu prosiectau pwysig er budd Canolfan Trin Canser Gogledd Cymru.